Wat maakt de eco-jeans een duurzame(r) alternatief?
October 11, 2009 by Jeremy
Filed under eco-fashion, eco-jeans
Eco-fashion is hot maar, dat weet je waarschijnlijk al. Biologische katoen, bamboe en ja, zelfs zeewier wordt vandaag de dag toegepast om allerlei soorten kleding te maken. Inclusief de welgeliefde jeans oftewel spijkerbroek. Wereldwijd hebben verschillende welbekende Brands zoals KUYICHI, G-Star, Levi’s, Wrangler, Mudd, Mustang en zelfs Nudie ingespeeld op deze trend en hebben hierdoor hun eigen eco-jeans lijn gelanceerd. Ook in Nederland is de eco-jeans (oftewel duurzame jeans) in opkomst.
Om te begrijpen wat een jeans duurzaam maakt moeten we eerst kijken naar hoe een jeans wordt gemaakt en welke materialen/ middelen hierbij worden toegepast. Daarnaast is het ook van belang om te weten wie de jeans heeft gemaakt en onder welke arbeidsomstandigheden. Hieronder kun je alvast een idee krijgen van het productieproces welke is gemoeid met de fabricage van een jeans.
De moderne jeans wordt voornamelijk gemaakt uit stevige katoen. Om het textiel de karakteristieke blauwe kleur te geven wordt het pigment Indigo gebruikt. Indigo is van oorsprong een natuurlijke kleurstof en is afkomstig uit verschillende planten. Echter, tegenwoordig wordt al het Indigo synthetisch gemaakt. Indigo is een donkerblauw kristallijn poeder dat smelt rond 390-392 °C. Het is onoplosbaar in water, alcohol of ether, maar wel in sommige andere oplosmiddelen, zoals chloroform. Indigo bindt zich niet bijzonder sterk aan de vezels in het textiel, waardoor slijtage en herhaald wassen ervoor zorgen dat de kleurstof langzaam uit het stof verdwijnt. De belangrijkste toepassing van indigo is het kleuren van jeans maar, bijvoorbeeld in de schilderkunst wordt het ook toegepast.
Indigo lost dus niet op in water en om het te kunnen gebruiken moet het eerst een chemische proces ondergaan. Dit was dus lastig voor de gebruikers van dit pigment. Pas vanaf 2004 was Indigo beschikbaar in kant en klare vorm waarbij alleen warm water toegevoegd dient te worden. Bij de omzetting (en bewerking) van Indigo in bruikbare vorm worden naast chloroform ook andere gevaarlijke stoffen toegepast zoals, natriumhydroxide, kaliumhydroxide, natriumamide, arseentrisulfide, ijzerdioxide, nitrobenzeen en zwavelzuur.
Het pigment Indigo zelf heeft bij zoogdieren een LD50 van 5000 mg/kg en heeft hierdoor een lage toxiciteit (ter vergelijking, tafelzout heeft een LD50 van 3000 mg/kg en dioxine heeft een LD50 van 0,020 mg/kg). Tafelzout is dus giftiger dan Indigo voor zoogdieren. De grootste gevaren voor mens en milieu zitten dus in het productieproces voor het maken en bewerken van Indigo en niet zozeer in het pigment zelf.
Wanneer is een jeans duurzaam dan en hoe kan ik eentje herkennen?
Een duurzame jeans is een jeans welke gemaakt is op basis van:
- Textiel en kleurstoffen welke op een veilige en milieuvriendelijke wijze zijn geproduceerd en ook op dergelijke wijze worden toegepast bij de fabricage;
- Eerlijke arbeidsomstandigheden oftewel op basis van fair trade.
Zoals je kunt zien heb je een berg aan informatie nodig om bijvoorbeeld ter plekke tijdens het shoppen te beoordelen of een jeans wel duurzaam is of niet. En je kunt beslist ook niet ruiken aan de jeans of deze wel milieu- en mensvriendelijk is 
Gelukkig is dit ook niet nodig, er bestaan namelijk een aantal keurmerken waarmee je duurzame(re) jeans en/ of kleren kunt identificeren.
EKO Sustainable Textile keurmerk
Laten we de EKO Sustainable Textile keurmerk nemen als voorbeeld. Kleding dat het EKO Sustainable Textile keurmerk draagt is van biologisch katoen en daarnaast moet er in het verdere productieproces aan bepaalde eisen voldaan worden, bijvoorbeeld op het gebied van arbeidsvoorwaarden, afvalverwerking, verpakkingsmateriaal en waterzuivering. De duurzame(re) modellen van Levi’s, Mustang, Wranger en Lee hebben het EKO Sustainable Textile keurmerk. Zie hier voor meer info over EKO Sustainable Textile.
http://wikis.irion.nl/WikiFair/index.php/EKO_Sustainable_Textile
Ecolabel
De Europese Unie heeft zo ook haar eigen soortgelijke keurmerk voor duurzame kleding; de Ecolabel. Dit staat alleen op kleding die aantoonbaar milieuvriendelijk is, vooral tijdens productie en gebruik. Elke materiaalsoort kan het Europees Ecolabel krijgen, met uitzondering van minerale vezels, glasvezels, metaalvezels, koolstofvezels en andere anorganische vezels. Zie hier voor meer info over de Ecolabel: http://www.eco-label.com/dutch/
Er bestaan verder nog een tal van soortgelijke keurmerken. Volg deze link voor een overzicht van een aantal keurmerken voor duurzame kleding: http://www.milieucentraal.nl/pagina?onderwerp=Keurmerk%20kleding
Op zoek naar een duurzame jeans?
Hieronder tref je een kleine greep uit enkele (web)winkels waar je mogelijk een duurzame jeans kunt scoren. De Levi’s ECO is als het goed is te vinden in de beste Levi’s stores in Nederland. Heb je zelf een adres waar het mogelijk is om een duurzame jeans en/ of kleding te scoren? Deel het a.u.b. met ons en laat een bericht hieronder achter met het adres (eventueel inclusief website)! Oh ja, probeer om tijdens het shoppen ook altijd te vragen of te zoeken naar eco- en/ of fair trade kleding. In de winkel kun je natuurlijk ook zelf eerst kijken of de jeans voorzien is van een label met extra informatie.
www.kuyichi.com
www.dutchspirit.nl
Zie ook:
Nukuhiva
Haarlemmerstraat 36, Amsterdam
http://www.nukuhiva.nl
Store/showroom Rianne de Witte
Reigerstraat 5, Breda
www.riannedewitte.nl
Kauppa
Oude Spiegelstraat 6, Amsterdam
www.kauppa.nl
YOI Guerilla Store
Wisselende adressen in Amsterdam
www.yoi.nu
www.yoistore.nl
eQuita Fair Fashion
Oude Kijk in ‘t Jatstraat 50, Groningen
www.equita.nl
JAS, The Organic Clothing Co.
Nieuwe Binnenweg 133c, Rotterdam
www.organicjas.com
The Hemp Works
Nieuwendijk 13, Amsterdam
http://www.hempworks.nl/
Schone Zaken
Boterdiep 8, Groningen
Tel. 050-589 1515
Brennels
Gele Rijdersplein 28, Arnhem
www.brennels.nl
J. Croes
Wat maakt de eco-jeans een duurzame(r) alternatief?,
: 
Het is natuurlijk prima dat bedrijven nu net gaan doen alsof ze groen en duurzaam en sociaal zijn. De waarheid is natuurlijk dat het een facade is, een PR-verhaal. Bedrijven als Levi’s en al die andere modegiganten zullen ook liegen zoveel als nodig om hun omzet te kunnen behouden.
De modeindustrie maakt ook op grote schaal gebruik van kinderarbeid en uitbuiting. In ‘The corporation’ confronteerde Michael Moore de CEO van Nike met hun schandalige praktijken. De praatte er gewoon omheen.
Het is in ieder geval goed dat er bewust zijn komt onder consumenten.
Echte duurzame jeans zouden denk ik van hennep (cannabis) kunnen worden gemaakt. Industriële katoenteelt is nou niet bepaald duurzaam te noemen. Er is verschrikkelijk veel chemische troep bij nodig om die monoculturen nog een beetje productief en ‘gezond’ te houden.
Beste Jeremy,
heel erg bedankt voor de informatie en de lijst met (web)winkels.
Een goede basis voor mij in mijn zoektocht naar een slimme jeans. Vooral blij met de real-life winkels die er bij staan, want kleding vind ik toch lastig aanschaffen via een webwinkel.
Ik ga me inlezen in de keurmerken, want als die betrouwbaar zijn, dan maakt dat het kritisch winkelen wel weer een stukje gemakkelijker!
Ervaringen met reeds gedane aankopen van DF-fans zijn van harte welkom!!!!
@Patman: het begint inderdaad allemaal bij bewustzijn onder de consument. Hoe groter de vraag naar duurzamere producten hoe groter het aanbod uiteindelijk zal worden. Vaak zijn de grote mode-giganten niet opgebouwd vanaf het begin op basis van een duurzame (milieu- en mensvriendelijke) filosofie. Dit maakt het moeilijk om hun vastgeroeste patronen van handelen te veranderen. Echter, er zijn steeds meer modebedrijven zoals (de Nederlandse KUYICHI) die wel vanaf het begin grote waarde hechten aan het bijdragen aan duurzame ontwikkeling. En de andere bedrijven kunnen straks niet meer eromheen. Dus het feit dat deze niet duurzame mode-giganten een eco-lijn hebben gelanceerd is het bewijs dat het besef aan het groeien is.
Trouwens, de eerste Levi’s jeans werd gemaakt met natuurlijke Indigo (synthetisch was nog niet beschikbaar) en met zeildoeken! Deze zeildoeken werden toentertijd voornamelijk gemaakt van hennep en pas later van katoen.
@Heidi: Geen dank Heidi! Ik hoop echt dat je iets hieraan hebt. Kritisch winkelen is bepaald niet makkelijk, vooral als je fysiek gaat winkelen. Via internet zoeken gaat stukken makkelijker maar, je hebt gelijk want ik vind het ook moeilijk om online kleren en/ of schoenen te kopen. Behalve als ik al bekend ben met het merk en de maten. Verder, ik kijk ook naar de site van een bepaald merk, hier kun je vaak inzien waar het merk in Nederland wordt verkocht door resellers.
Hey,
indien je interesse hebt voor de “groene jeans” problematiek, moet je zeker eens naar de volgende website surfen: http://www.greenjeans.be
Dit is een informatieve website die informatie en adressen van duurzame jeansbroeken in Vlaanderen geeft.
Ook kan je de voetafdruk meten van jouw eigen jeansbroek, evenals tips vinden om jouw blauwe broek groener te maken.
Veel plezier
Nice….bedankt voor de interessante link Sanne!
http://www.greanz.nl is een groeiend bedrijf met op dit moment 4 vestigingen, waaronder 2 in Amersfoort. Ik was er onlangs voor het eerst en was blij verrast door de goeie prijs-kwaliteitverhouding en de prettige manier waarop ik geholpen was met mijn aankopen. Ik winkel normaal het liefst zonder verkopers aan mijn broek, maar in het filiaal in Amersfoort Centrum ben ik echt geweldig goed geholpen en ging er met een grote tas ‘goede’ kleren weer uit. Echt een aanrader!